چگونه با هوش مصنوعی می‌توان مسیر‌های جدیدی را برای خلاقیت انسان ایجاد کرد؟

هوش‌مصنوعی یا همان Artificial intelligence که مخفف آن AI است زمانی ظهور کرد که پژوهش‌های ترکیبی شکل گرفته بودند. جالب است بدانید که این علاقه‌مندان و طرفداران فناوری در زمینه زنگ‌های هشدار بودند که باعث پیدایش و شکل گیری علم هوش‌مصنوعی شدند. با‌وجود اینکه هوش‌مصنوعی یک علم فوق‌العاده و بی‌نظیر است که مزایا و ویژگی‌های خیلی زیادی دارد که تاکنون توانسته است زندگی را برای بشیریت آسان‌تر از قبل بکند، دارای معایبی نیز می‌باشد چرا‌که استیون هاوکینگ، فیزیکدان نظری و همچنین کیهان شناس و نویسنده بریتانیایی که چندی پیش درگذشت و همه او را می‌شناسند معتقد بود که هوش‌مصنوعی می‌تواند بدترین اختراع بشر باشد. جالب است بدانید که ایلان ماسک، بنیانگذار شرکت تسلا موتورز و همچنین پی پال (Paypal) نیز جملاتی مشابه جملات استیون هاوکنیگ گفته است و معتقد است که هوش مصنوعی خطر عمده‌ای است که وجود بشریت را به‌طرز قابل‌توجهی تهدید می‌کند. البته اگر بخواهیم به هوش‌مصنوعی نگاه مثبتی داشته باشیم و به یکی از مزایا و ویژگی‌های مثبت آن بپردازیم می‌توانیم بگوییم که هوش‌مصنوعی با حذف وظایف طاقت‌فرسا و تکراری می‌تواند مسیر‌های جدیدی را برای خلاقیت انسان باز کند. در ادامه این مقاله به چگونگی بهبود خلاقیت انسان از طریق هوش‌مصنوعی می‌پردازیم.

مک‌کینزی در همین اواخر گزارشی را منتشر کرده‌ است که این گزارش در زمینه حذف شدن مشاغل به‌ویژه شغل‌های تکراری با پیدایش هوش‌مصنوعی می‌باشد. مک‌کینزی در این گزارش اشاره کرده است که هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ یعنی تا ۱۲ سال دیگر جایگزین ۷۵ تا ۳۷۵ میلیون شغل در سطح جهان می‌شود. جایگزین شدن هوش مصنوعی به‌جای ۷۵ تا ۳۷۵ میلیون شغل در جهان به‌معنای بیکار شدن ۳ تا ۱۴ درصد از نیروی کار در سطح جهانی می‌باشد. از این‌رو مسئله حذف شدن بسیاری از شغل‌ها به ویژه شغل‌های تکراری در سطح جهانی با پیدایش هوش‌مصنوعی دارای یک مزیت و همچنین معایب بسیاری می‌باشد. چراکه از طرفی هوش مصنوعی می‌تواند شغل‌های تکراری زیادی را حذف کند و این باعث پیدایش شغل‌های جدید و نوآورانه می‌شود درصورتی که با جایگزین شدن هوش مصنوعی به‌جای شغل‌های تکراری ۳ تا ۱۴ درصد از نیروی کار انسانی بیکار می‌شوند که خود مسئله بیکاری می‌تواند مشکلات بسیار زیادی مانند: کاهش مهارت‌های شغلی، کم رنگ شدن ارزش‌های فرهنگی و اجتماعی، آسیب‌های روحی و روانی، عدم تندرستی و مرگ و میر، تضعیف روابط فامیلی و اجتماعی، تشدید نابرابری‌های نژادی و جنسیت و کاهش انگیزه های کاری در آینده را برای خود فرد و جامعه او را به‌دنبال داشته باشد. اما سوال اصلی که در اینجا مطرح می‌شود این است که آیا هوش‌مصنوعی با حذف شغل‌های بسیار زیاد و به‌ویژه شغل‌های تکراری می‌تواند باعث ایجاد شغل‌های نوآورانه و بهبود خلاقیت انسان‌ها بشود یا خیر؟

می‌توان گفت که فناوری‌های هوش‌مصنوعی تاکنون بر فرآیند‌های خلاق تاثیر مثبی داشته است. برای مثال شرکت IBM Waston توانست با استفاده از هوش‌مصنوعی تیزر و یا همان پیش‌نمایش جذاب و فو‌ق‌العاده‌ای را برای یک فیلم که علمی تخیلی بود و متعلق به کمپانی قرن بیستم فاکس بود تولید کند. علاوه بر این شرکت IBM Waston با استفاده از هوش‌مصنوعی توانست دستورالعمل‌های آشپزی جدیدی را اختراع کند. جالب است بدانید که همین شرکت توانست با هوش‌مصنوعی تبلیغات زیادی را برای کمپانی تویوتا طراحی و تولید کند.

باوجود اینکه برخی از شرکت‌ها مانند شرکت IBM Waston توانسته‌اند از هوش مصنوعی استفاده‌های زیادی بکنند و از آن برای کشف، اختراع و تولید چیزهای جدید بسیاری استفاده کنند که کاملا خلاقانه می‌باشد و همچنین توانستند ثابت کنند که فناوری‌های هوش‌مصنوعی قدرت خلاق بسیاری دارند اما لازم است بدانید که PwC اثبات کرده است که باوجود قدرت خلاق فناوری‌های هوش‌مصنوعی نمی‌توان از آن‌ها در درجه‌های بالاتر خلاقیت استفاده کرد.

از این‌رو برخی از مشتریان و تصمیم‌گیرندگان هوش‌مصنوعی بر این باورند که هوش‌مصنوعی‌ می‌تواند فرآیند‌های خلاقانه زیر را انجام دهد:

  • ساخت بیلبوردی با ۱۰۰ آهنگ برتر
  • ساخت قسمتی از یک اثر هنری که ارزش آن بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ دلار باشد
  • نوشتن فیلم‌نامه‌ی سریال‌های تلویزیونی پرطرفدار

بنابراین می‌توان گفت که بالاترین مرتبه استعداد انسان‌ها، خلاقیت می‌باشد که هوش‌مصنوعی نه‌تنها باعث از بین بردن خلاقیت انسان‌ها نمی‌شود بلکه می‌تواند به افزایش آن نیز کمک کند که در ادامه مقاله به چگونگی این فرآیند خواهیم پرداخت.

اگر بخواهیم هوش ناب را در کنار هوش‌مصنوعی قرار دهیم می‌توانیم بگوییم که هوش مصنوعی در کنار هوش ناب نقش متعادل‌کننده را دارد. همانطور که می‌دانید در گذشته رقابت با درجات بالای آی‌کیو رابطه مستقیم داشت درصورتی که امروزه با پیدایش هوش‌مصنوعی، رقابت با درجات آی‌کیو بالا دیگر رابطه مستقیم ندارد به‌گونه‌ای که در آینده هوش‌مصنوعی بازیکن اصلی ذهن خواهد بود.

یکی از مزیت‌های جایگزین شدن هوش‌مصنوعی به‌‌جای آی‌کیو این است که با اهمیت فروان هوش‌مصنوعی و کاهش اهمیت آی‌کیو، خلاقیت و قدرت تخیل اهمیت زیادی پیدا می‌کنند. بنابراین می‌توان گفت که در آینده‌ای نه چندان دور به‌جای اینکه مانند الان دائما به میزان آی کیو افراد اهمیت داده شود بیشتر به خلاقیت و قدرت تخیل آن‌ها اهمیت داده می‌شود. این مدت زمان نه‌ چندان دور تا سال ۲۰۲۰ یعنی ۲ سال دیگر است. چراکه انجمن اقتصاد جهانی گزارشی در این زمینه منتشر کرده است که براساس این گزارش تا ۲ سال دیگر سومین مهارت در محیط کار خلاقیت خواهد بود.‌ درحالی که خلاقیت در سال ۲۰۱۵ جزء دهمین مهارت در محیط کار به شمار می‌رفت تا دو سال دیگر به عنوان سومین مهارت در محیط کار شناخته می‌شود. از این‌رو می‌توان نتیجه گرفت که مهم‌ترین مهارت مورد‌نیاز برای نیرو‌های کار در محیط کاری آن‌ها در آینده خلاقیت و قدرت تخیل خواهد بود و با پیشرفت و رشد هوش‌مصنوعی خلاقیت و قدرت تخیل نیز رشد بیشتری خواهد کرد.

PwC نیز به‌تازگی گزارشی را منتشر کرده است که در این گزارش به هوش‌مصنوعی به‌عنوان تحولی جدید اشاره کرده است و بر متمرکز بودن هوش‌مصنوعی بر روی ویژگی‌های ذاتی انسان مانند: تفکر، خلاقیت و همچنین حل مسئله پرداخته است.

دکتر مایکل بلومفیلد که کارشناس خلاق و همچنین انسان‌شناس می‌باشد نظر خود را در زمینه خلاقیت اینچنین بیان کرده است:

مهارت‌ها و کارهایی مانند نوشتن یک رزومه نسبت به گذشته از اهمیت فوق‌العاده کمی برخوردار می‌باشند. چراکه امروزه برنامه‌های کامپیوتری گوناگونی در هر زمینه‌ای وجود دارند که به‌راحتی می‌توانند کارها و فعالیت‌های شما را در کسری از ثانیه انجام دهند. در چنین زمانی است که  خلاقیت حرف اول را می‌زند. چراکه وقتی انجام دادن خیلی از کار‌ها خیلی تکراری و دور از هرگونه خلاقیت می‌باشد زمان آن می‌رسد که در کارها و فعالیت‌های خود از خلاقیت استفاده کنیم. از این‌رو باید فکری درمورد پرورش خلاقیت، سطح خلاقیت و همچنین ایده‌های خلاقانه خود در انجام کارهای تکراری اینچنینی بکنیم. شاید با خود فکر کنید که مانور دادن بر روی افکار خلاقانه کافی است درصورتی که باید افکار خلاقانه خود را به‌ کار بگیرید و کارهای خود را با افکار خلاقانه‌ای که دارید ترکیب کنید.

تنها راهی که انسان می‌تواند با استفاده از هوش‌مصنوعی از بین نیروهای کار حاضر در محیط کاری خود کنار نرود این است که در کار خود خلاقیت داشته باشد. چراکه ارزش هر نیروی کاری به خلاقیت اوست و تنها در این صورت است که محیط کار پذیرای نیروی کار با وجود هوش‌مصنوعی خواهد بود. علاوه بر تمامی این‌ها نیروی‌های کار با داشتن خلاقیت در محیط کاری خود می‌توانند انگیزه‌های خود را افزایش دهند.

خبر خوب برای تمامی افرادی که علاقه‌مند به افزایش خلاقیت خود می‌باشند به‌ویژه نیرو‌های کار که داشتن خلاقیت برای آن‌ها در محیط کار امری ضروری می‌باشد این است که خلاقیت کاملا اکتسابی و آموختنی می‌باشد به‌گونه‌ای که به مرور زمان می‌توان سطح خلاقیت را افزایش داد.

همانطور که یکی از بدترین دشمنان انسان در زمینه رشد و پرورش هرگونه استعدادی ذهن او می‌باشد، بدترین دشمن انسان در زمینه رشد و پرورش خلاقیت نیز ذهن او می‌باشد. برای آماده‌سازی ذهن جهت رشد و پرورش خلاقیت در آن باید بتوان زمینه رشد و پرورش خلاقیت را فراهم کرد. برای فراهم کردن زمینه رشد و پرورش خلاقیت در ذهن باید چند وظیفگی و استرس را کنار گذاشت. براساس تحقیقات و بررسی‌هایی که یکی از مجلات روانشناسی به‌تازگی انجام داده است هرچه میزان وظایف و کارهای یک شخص بیشتر باشد میزان استرس او نیز بیشتر است و درنتیجه میزان خلاقیت آن نیز خیلی کمتر از سایر افراد می‌باشد. درصورتی که فردی که تنها به انجام یک کار و یک وظیفه در محیط کاری خود مشغول می‌باشد دارای میزان خلاقیت بیشتر است و ذهن آماده‌تری برای رشد و پرورش هرچه بیشتر خلاقیت دارد. بنابراین باید تلاش کنید تا از چند وظیفگی خارج شوید تا ذهن شما استرس کمتری را متحمل شود و از این راه بتوانید زمینه‌ساز رشد و پرورش خلاقیت در ذهن خود باشید.

همانطور که در ابتدا نیز اشاره کردیم یکی از مزیت‌های هوش‌مصنوعی ایجاد خلاقیت در انسان‌ها است. چراکه هوش‌مصنوعی با حذف کارها و فعالیت‌های تکراری که زمان‌بر نیز هستند چند وظیفگی را از بین می‌برد و از این راه محیطی را برای رشد و پرورش خلاقیت برای انسان ایجاد می‌کند.

براساس بررسی‌ها و تحقیقاتی که انجام شده است بخشی از مغز وظیفه ایجاد و رشد خلاقیت را برعهده دارد اما این بخش از مغز زمانی به رشد و پیشرفت خلاقیت در مغز می‌پردازد که بخش‌های دیگری از مغز که در حال استفاده هستند غیرفعال شوند و از آن‌ها هیچ کاری خواسته نشود. اما عملکرد هوش‌مصنوعی در زمینه چیست؟ در پاسخ به این سوال با بیان یک مثال نحوه عملکرد هوش‌مصنوعی در این زمینه را بررسی خواهیم کرد.

برای نمونه یک کارشناس فروش را در نظر بگیرید. فرض کنید یک کارشناس فروش ۸۰ درصد از زمان خود را به بررسی صلاحیت اختصاص می‌دهد و تنها ۲۰ درصد از زمان خود را صرف قراردادها و معامله‌هایی نهایی می‌کند. از این‌رو به این دلیل که بخش عظیمی از ذهن کارشناس فروش درگیر بررسی صلاحیت می‌باشد آن بخش از ذهن این شخص که وظیفه رشد و پرورش خلاقیت را دارد از کار می‌ایستد و امکان رشد و پرورش خلاقیت در این فرد متوقف می‌شود اما هوش‌مصنوعی می‌تواند فرآیند بررسی صلاحیت را برای کارشناس فروش انجام دهد از این‌رو کارشناس فروش می‌تواند ۱۰۰ درصد از تمرکز خود را بر روی قراردادها و همچنین معامله‌های نهایی بکند تا بخش دیگر از ذهن او نیز این فرصت را داشته باشد تا شرایط و محیط لازم را برای رشد و پرورش خلاقیت در ذهن او ایجاد کند. علاوه بر این کارشناس فروش می‌تواند خلاقانه‌ترین فروش را داشته باشد و از رقبای خود در این زمینه جلو بزند. جالب است بدانید که دستیاران هوش‌مصنوعی حتی می‌توانند ترتیب جلسه‌ها را بدهند، ایمیل‌های ضروری را نمایش دهند و وظایف را به‌ترتیب اولویت‌بندی کنند از این‌رو کارشناس فروش در حین جلسه خود با مشتری دیگر نیازی به انجام کارهایی اینچنینی ندارد و می‌تواند تمام کارهای اینچنینی خود را به دستیار هوش‌مصنوعی بسپارد و بیشتر زمان خود را به صحبت و بستن قرارداد با مشتری اختصاص دهد.

خوشبختانه همانطور که می‌دانید امروزه بشر به رشد و موفقیت چشم‌گیری در زمینه هوش‌مصنوعی دست یافته است. چراکه در سال‌های اخیر بشر به‌خوبی توانسته است چارچوب‌های تحلیلی پیشرفته‌ای را برای تحلیل و پردازش حجم بالایی از داده‌ها در کسری از زمان بسازد. بشر توانسته است با کمک هوش‌مصنوعی دستگاه‌هایی را بسازد که با استفاده از آن دستگاه‌ها قدرت پیشگویی آینده را داشته باشد. از این‌رو نیروهای کار در محیط کاری خود دیگر نیازی به ساعت‌ها بررسی و تحقیق ندارند تا بفهمند که کدام یک از مشتری‌ها محصولات آن‌ها را می‌خرند؟ و یا اینکه درآمد قابل انتظار شما از مشتری چه قدر است؟ چراکه تمامی این‌ها توسط دستیاران هوش‌مصنوعی به‌راحتی و در کسری از ثانیه قابل محاسبه و بررسی می‌‌باشد.

خیلی خارق‌العاده و جالب است که علم هوش‌مصنوعی دارای هوش و یا قدرت پیشگویی می‌باشد اما قدرت پیشگویی مانع از ایجاد محیطی برای ایجاد و رشد تفکر خلاق می‌شود. البته جای هیچ نگرانی از این نظر وجود ندارد چراکه درحال حاضر هوش‌مصنوعی دارای هوش پیشگویی می‌باشد درصورتی که با گذشت زمان و پیشرفت هوش‌مصنوعی، هوش پیشگویی به هوش تجویزی تغییر پیدا خواهد کرد.

بنابراین نتیجه می‌گیریم که هوش‌مصنوعی به‌خوبی می‌تواند به رشد و پیشرفت خلاقیت در انسان‌ها کمک کند. این درحالی است که براساس تحقیقات و بررسی‌های متفاوت ثابت شده است ۷۵ درصد از مردم بر این باورند که پتانسیل افزایش خلاقیت را دارند از این‌رو بر این باورند که می‌توانند از هوش‌مصنوعی سبقت بگیرند. در این صورت بهتر است بر روی ظرفیت‌ها و توانایی‌های خلاق خود کار کنند. بیل گیتس در زمینه تاثیر هوش‌مصنوعی بر رشد خلاقیت انسان‌ها می‌گوید: هوش‌مصنوعی زندگی انسان‌ها را مفید‌تر و خلاق‌تر می‌کند.

منبع

دیدگاهتان را بنویسید